“Bilgilerinizi ve Gereğini Rica Ederim” Nasıl Yazılır? Yazılı İletişimde Bir İnce Ayar
Merhaba dostlar!
Bugün belki de hepimizin hayatında birçok kez kullandığı — ya da bir yerlerde karşımıza çıkan — bir ifade üzerine kafa yormaya davet ediyorum: “Bilgilerinizi ve gereğini rica ederim.” Basit görünebilir ama yazışmalardaki bu tür ifadeler, iletişimimizin tonu, ciddiyeti ve saygısı açısından oldukça belirleyici. Gelin birlikte bu formülün kökenine bakalım, günümüzde nasıl algılandığını inceleyelim ve gelecekte neden daha bilinçli kullanmamız gerekebileceğini tartışalım.
Dilin Resmî Yüzü: “Bilgi” + “Gereğini” + “Rica/Arz”
İfade aslında üç bileşenden oluşuyor:
“Bilgilerinizi” → konunun alıcıya duyurulması, bilgilendirme
“Gereğini” → yazının gerekliyse yapılması istenen işlemi vurgulama
“Rica ederim / Arz ederim” → bu bilgilendirmenin ve/veya isteğin muhataptan nazikçe talep edilmesi
Resmî yazışma kurallarına göre hangi ibare kullanılacağı muhatabın konumuna göre değişiyor. Eğer yazılan muhatap bir üst makâm ya da eş düzeydeyse “arz ederim” tercih ediliyor; daha alt makâma yazıldığı durumlarda ise “rica ederim” deniyor.([Anadolu Üniversitesi][1])
Yani ifade, yalnızca bir nezaket göstergesi değil — aynı zamanda yazışmanın ciddiyetini, resmiyetini ve muhataplar arasındaki hiyerarşiyi de yansıtıyor.
İfadenin Kökeni ve Evrimi
Türkçede “rica” kelimesi, Arapça kökenli olup “istemek, dilemek” anlamına geliyor. Günlük dilde kibarca bir isteği ya da teşekkürü karşılamayı ifade ediyor.([Gncbilgi – Bilgi Platformu][2])
Resmî yazışmalarda ise “rica/arz etmek” geçmişten beri yer alan, protokol ve nezaket kurallarının göstergesi olmuş bir yapı. Bu ifade sayesinde yazının amacı — sadece bilgi vermek mi, yoksa bir işlem talebi mi — netleşiyor. Hiyerarşiye uygun tercih edilen “rica” ya da “arz” kullanımı, iletişimin resmiyetini koruyor.([Anadolu Üniversitesi][1])
Ancak günümüzde, günlük yazışmalardan e‑postaya; iş dünyasından akademik yazılara kadar bu ifade hem doğru hem de yanlış bağlamlarda kullanılıyor. Bu da ifadenin anlamını bazen bulanıklaştırıyor.
Günümüzde Algı — Ne Zaman Doğru, Ne Zaman Gereksiz?
Bazı kişiler bu ifadeyi hâlâ resmî yazışmalarda doğru kapanış cümlesi olarak görüyor. Özellikle kurum içi yazışmalar, dilekçeler, resmi talepler gibi bağlamlarda hâlâ geçerliliğini koruyor.([Reitix][3])
Ama diğer yandan — özellikle samimi e‑postalar, sosyal medya mesajları ya da gündelik yazışmalar için — bu tür yüklemli ifadeler bazen “abartılı”, “resmiyetten uzak durmayan” ya da “mesafeli” bulunabiliyor. Bazıları “çok bürokratik”, “gereksiz ağır” diyor. Mesela bir forumda şöyle bir yorum görüyorsunuz:
> “Bilgilerinize rica ederim / gereğini rica ederim falan… Türkçede çok garip bir kalıp. Ya bilgiyi ver, ya isteğini yaz; sonra da ‘Saygılarımla’ deyip bitir.” ([ekşi sözlük][4])
Bu yorum, aslında bu ifadenin hem dilbilgisel hem de toplumsal olarak yeniden değerlendirilmesini gösteriyor.
Resmî Dilden Samimi Dile: İfade Nasıl Dönüşüyor?
Modern yazışmalarda — özellikle dijital iletişimde — insanlar “bilgilerinize ve gereğini rica ederim” gibi resmî cümleleri daha sade kapanışlarla değiştiriyor: “Saygılarımla”, “İyi çalışmalar”, “Teşekkür ederim” gibi. Bu değişim, yalnızca dilin değil; iletişim beklentilerinin de evrim geçirdiğini gösteriyor.
Zaman içinde bu tür resmi kalıpların yerini farkındalık ve sadelik alıyor; insanlar, iletişimin tonu ve samimiyetini yeniden tanımlıyor.
Geleceğe Dair Düşünceler: Neden Bilinçli Kullanım Önemli?
Gelecekte — dijitalleşme, kurumsal yapıların değişimi, iletişim anlayışının dönüşümü ile — bu tür ifadelerin anlamı ve geçerliliği de değişebilir.
Netlik ve sadelik: Özellikle e‑postalar, sosyal medya mesajları ya da kurumsal olmayan yazışmalarda sade, anlaşılır dil tercih ediliyor. Gereksiz resmi kalıplar bilgi akışını yavaşlatabilir.
Saygı ve nezaketin yeniden tanımı: “Rica ederim / Arz ederim” gibi ifadeler resmiyeti vurgularken; modern iletişimde saygı, tonu, niyeti ve empatiyi göstermekle de sağlanabilir.
Kurumsal uyum ve resmiyet: Devlet kurumları, resmi yazışmalar ve bürokratik süreçlerde bu ifadelerin kullanımı hâlâ gerekli olabilir — burada doğru ve bilinçli kullanım hâlâ değerli.
Belki de ileride bu cümleleri tamamen kaldırmayacağız; ama ne zaman, neden ve nasıl kullandığımızı bilinçli seçmek daha önemli olacak.
Sen Ne Düşünüyorsun?
Günlük yazışmalarında bu ifade sana resmi gibi geliyor mu yoksa gereksiz mi?
“Bilgilerinizi ve gereğini rica ederim” diyerek yazdığın bir yazı, muhatapta nasıl bir etki bırakıyor olabilir?
İletişim dijitalleşirken, resmî dil ve nezaket anlayışı nasıl evrimlenmeli sence?
İstersen benzer ifadeler üzerine de yazabilirim — birlikte tartışalım, fikirlerinizi duymak isterim.
[1]: “RESMİ YAZIŞMALARDA ARZ VE RİCA KULLANIMI – Anadolu”
[2]: “Rica Ederim Ne Demek? İfadesinin Anlamı ve Kullanımı”
[3]: “Resmi yazışmalarda “Arz ederim” ve “Rica ederim” nasıl kullanılır?”
[4]: “bilgilerinizi rica ederim – ekşi sözlük”